Kisah Farm Fresh: dari ladang kambing di Johor ke Bursa Malaysia

Farm Fresh kini nama yang dikenali di seluruh Malaysia, tetapi kisahnya bermula dengan seorang lelaki berusia 42 tahun yang meninggalkan kerjaya selesa untuk menternak kambing di Johor, tanpa pengalaman bertani. Perjalanan Loi Tuan Ee dipenuhi percubaan yang tidak menjadi, masalah yang dikaji hingga ke puncanya dan janji yang dipegang walaupun menyusahkan. Bagi pelajar, kisah ini menunjukkan bahawa kejayaan jarang datang sekali gus; ia dibina daripada kesilapan yang dibaiki satu demi satu.

Siapakah Loi Tuan Ee?

Loi Tuan Ee membesar di sebuah pekan kecil di Perak. Menurut laman rasmi Farm Fresh, sejak kecil beliau menghormati bidang pertanian dan menyayangi alam semula jadi. Namun kerjaya awalnya jauh daripada ladang: selama kira-kira 20 tahun, beliau bekerja dalam industri pembungkusan sehingga memegang jawatan kanan.

Pada 2005, ketika berusia 42 tahun, beliau meletakkan jawatan. Perniagaan pembungkusan semakin sukar mendapat pelanggan baharu apabila banyak syarikat elektronik multinasional berpindah, jadi beliau mencari bidang yang lebih stabil: makanan, sesuatu yang sentiasa diperlukan manusia. Sesetengah rakannya menganggap keputusan itu tidak masuk akal.

Bermula dengan kambing, bukan lembu

Pada 2006, Loi memperoleh 83 ekar tanah di Kota Tinggi, Johor. Di situ beliau menternak kambing, menanam buah naga dan membiakkan ikan arowana. Perniagaan arowana agak berjaya, malah pada 2008 ikannya dijual hingga ke Taiwan dan Hong Kong.

Pada tahun yang sama, beliau mula menetapkan fokus dan memperoleh 500 ekar tanah lagi di Kampung Mawai, Kota Tinggi untuk penternakan kambing. Menjelang 2009, susu kambing botolnya sudah dijual di pasar raya besar.

Masalahnya, ladang itu hanya mampu menghasilkan sedikit susu kambing, dan pelanggan pula mengatakan harganya mahal. Loi tidak berkeras dengan cara yang sama. Beliau beralih kepada susu lembu dan mengimport 60 ekor lembu tenusu dari Australia.

Matlamatnya jelas sejak awal, iaitu susu segar tanpa bahan pengawet. Ketika itu, kebanyakan produk susu tempatan dibuat daripada susu tepung atau susu yang dibancuh semula.

Lembu yang tidak tahan panas

Loi memberitahu The Edge pada 2016 bahawa kadar kebuntingan lembu dari Australia tinggi, tetapi lembu itu tidak tahan cuaca panas tropika, lalu pengeluaran susu menurun. Syarikat itu mencari penyelesaian jangka panjang dengan mengambil alih sebuah syarikat genetik di Australia yang menghasilkan baka Australian Friesian Sahiwal (AFS) melalui kacukan. Baka ini lebih sesuai dengan iklim tropika, dan pada 2016 Loi merancang untuk beralih kepada lembu AFS dalam tempoh lima hingga tujuh tahun.

Sukar mencari pembeli dan modal

Pada awalnya, pembeli sukar dicari kerana ramai ragu-ragu terhadap jenama tenusu tempatan, sehinggalah sebuah peruncit besar sanggup mencuba. Loi sendiri belajar menjaga lembu dan menjual susu botol di pasar tani, pasar malam serta pasar raya.

Membina ladang tenusu juga memerlukan modal yang besar, tetapi pinjaman bank sukar diperoleh kerana ladang tenusu belum dianggap perniagaan yang mantap pada masa itu. Pada 2011, dana kekayaan negara Khazanah Nasional melabur dalam syarikat itu, yang ketika itu bernama The Holstein Milk Company Sdn Bhd, untuk pegangan 30 peratus. The Edge melaporkan nilainya dianggarkan antara RM18 juta dan RM20 juta.

Menurut Loi, Khazanah turut membantu syarikat mendapatkan tanah untuk operasi. Beliau juga mengajak sahabat lamanya, Azmi Zainal, menjadi rakan kongsi.

Aduan susu masam: cari punca, baiki sistem

Pada Oktober 2015, seorang blogger mengadu di Internet bahawa susu Farm Fresh yang dibelinya telah masam. Loi memilih untuk menyiasat dan memberikan penjelasan secara terbuka.

Puncanya ditemui di kilang Larkin, Johor Bahru. Susu dan yogurt diisi menggunakan talian pengisian yang dikongsi, dan sedikit yogurt telah termasuk ke dalam dua talian tersebut. Pada Februari 2016, syarikat memasang talian baharu khas untuk membotolkan susu segar, dengan pelaburan kira-kira RM3 juta, supaya masalah itu tidak berulang.

Janji tanpa pengawet juga ada harganya. Pada 2016, jangka hayat susu Farm Fresh hanya kira-kira tiga minggu, dan pelanggan dinasihati membawa beg penyejuk serta menghabiskan susu dalam tempoh tiga hari selepas dibuka. Namun Loi tetap enggan memanjangkan tarikh luput produknya.

Dari ladang kecil ke Bursa Malaysia

Dengan sokongan Khazanah, ladang di Muadzam Shah, Pahang beroperasi sepenuhnya pada 2014. Jadi, Farm Fresh bermula di Johor; Muadzam Shah datang kemudian dan kini sedang diperluas.

Pada 22 Mac 2022, Farm Fresh Berhad disenaraikan di Pasaran Utama Bursa Malaysia dengan harga tawaran RM1.35 sesaham. Ketika itu, kumpulan ini mengendalikan lima ladang tenusu di Malaysia dan satu di Australia, dengan kira-kira 9,960 ekor lembu tenusu dan lembu jantan.

Pada April 2026, botol plastik sukar diperoleh kerana konflik di Asia Barat menjejaskan bekalan resin plastik. Farm Fresh menambah pengeluaran susu dalam kotak kertas dan mendapatkan resin dari China, lalu bekalan botol pulih mulai Mei 2026 walaupun pada kos yang lebih tinggi.

Bagi tahun kewangan berakhir 31 Mac 2026, hasil Farm Fresh melepasi RM1 bilion buat kali pertama sejak disenaraikan. Pada September 2026, syarikat itu mencadangkan pengumpulan dana sehingga RM200 juta melalui terbitan saham baharu kepada pelabur terpilih, antaranya untuk mempercepat perluasan di Kemboja.

Garis masa ringkas

Pengajaran untuk pelajar

1. Cari punca sebenar sebelum membaiki

Apabila ada aduan susu masam, Loi menyiasat sehingga menemui puncanya di talian pengisian, kemudian membaiki sistem itu. Selepas setiap ujian, catat sebab setiap soalan yang salah dalam buku kesilapan: tidak faham konsep, salah baca soalan, cuai mengira atau kehabisan masa. Setiap sebab memerlukan rawatan yang berbeza.

2. Ubah kaedah jika cara lama tidak berkesan

Loi beralih daripada kambing kepada lembu, kemudian mencari baka yang lebih tahan panas. Jika membaca nota berulang kali tidak menaikkan markah, cuba cara lain: jawab soalan latihan tanpa melihat nota, terangkan topik kepada rakan atau gunakan kad imbas. Beri kaedah baharu dua hingga tiga minggu, kemudian nilai hasilnya.

3. Belajar kemahiran dari asas, dengan tangan sendiri

Loi bermula tanpa pengalaman bertani, lalu belajar menjaga lembu dan menjual susunya sendiri. Kepada The Star pada 2016, beliau berkata, "You have to be hands-on," iaitu kita mesti turun padang sendiri. Menonton guru menyelesaikan soalan Matematik tidak sama dengan menyelesaikannya sendiri. Kuasai asas dahulu, seperti sifir, tatabahasa atau rumus, kemudian berlatih sehingga lancar.

4. Bersabar, konsisten dan jangan berputus asa

Dari 2005 hingga penyenaraian pada 2022, perjalanan Loi mengambil masa 17 tahun. Kemajuan dalam pelajaran juga dibina sedikit demi sedikit, jadi jangan berputus asa jika markah belum naik. Belajar 30 minit setiap hari lebih mudah dikekalkan daripada belajar lima jam pada malam sebelum peperiksaan. Tandakan setiap sesi pada kalendar supaya kemajuan anda kelihatan.

5. Tepati janji, termasuk janji kepada diri sendiri

Janji susu tanpa pengawet menyukarkan Farm Fresh kerana jangka hayatnya lebih pendek, tetapi janji itu tetap dipegang. Buat janji belajar yang realistik, contohnya tiga sesi ulang kaji seminggu, dan tepatinya. Ibu bapa boleh membantu dengan menyemak jadual itu bersama anak setiap hujung minggu.

6. Sediakan pelan B dan jangan segan meminta bantuan

Apabila botol plastik sukar diperoleh, Farm Fresh menambah pengeluaran kotak kertas dan mencari sumber resin lain. Apabila pinjaman bank sukar diperoleh, Loi mendapat sokongan pelabur dan rakan kongsi. Dalam peperiksaan, jika anda tersekat pada satu soalan, tinggalkan dahulu dan kembali kemudian. Jika satu topik tetap sukar selepas berusaha, tanya guru atau rakan.

Penutup

Kisah Farm Fresh bukan kejayaan semalaman, tetapi kisah seorang pemula yang belajar daripada setiap masalah. Di Aster Edu, kami percaya kemajuan yang kukuh datang daripada usaha kecil yang dilakukan dengan konsisten.

Artikel ini ditulis secara bebas berdasarkan laporan media dan maklumat awam; ia tidak ditaja oleh Farm Fresh Berhad dan tidak mempunyai sebarang kaitan dengan syarikat itu.

Soalan lazim

Siapakah pengasas Farm Fresh?

Farm Fresh diasaskan oleh Loi Tuan Ee, yang menerajui syarikat itu sebagai Pengarah Urusan Kumpulan ketika disenaraikan pada 2022. NST turut menamakan Loi Tuan Kin sebagai pengasas bersama, dan sahabat Loi, Azmi Zainal, menyertai syarikat sebagai rakan kongsi.

Adakah Farm Fresh bermula di Muadzam Shah?

Tidak. Farm Fresh bermula di Kota Tinggi, Johor. Ladang di Muadzam Shah, Pahang beroperasi sepenuhnya pada 2014 dan kini sedang diperluas.

Bilakah Farm Fresh disenaraikan di Bursa Malaysia?

Pada 22 Mac 2022, di Pasaran Utama Bursa Malaysia, dengan harga tawaran RM1.35 sesaham.

Apakah pengajaran utama kisah ini untuk pelajar?

Kesilapan ialah maklumat, bukan penamat. Kaji puncanya, ubah cara belajar jika perlu, bersabar dengan proses dan tepati janji yang dibuat kepada diri sendiri.